Yass\u0131 \u00e7elikler \u00fczerinde uygulanan mekanik test, malzemenin akma, \u00e7ekme ve uzama de\u011ferlerinin tespit edilmesi i\u00e7in yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu de\u011ferler, \u00e7elik sekt\u00f6r\u00fcnde s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131lan ve malzemenin mekanik \u00f6zelliklerini tan\u0131mlayan ana kavramlard\u0131r. Bu kavramlar, bir \u00e7elik numunesinin ne kadar gerilmeye dayanabilece\u011fini, ne kadar uzayabilece\u011fini ve ne zaman kal\u0131c\u0131 deformasyona u\u011frayaca\u011f\u0131n\u0131 belirler.<\/p>\n
Akma noktas\u0131na kadar malzeme elastik \u015fekil de\u011fi\u015ftirir, sonras\u0131nda ise malzeme kal\u0131c\u0131 deformasyona u\u011frar. <\/strong>Akma dayan\u0131m\u0131, \u00e7elik i\u00e7in \u00f6nemli bir parametredir ve yap\u0131sal dayan\u0131kl\u0131l\u0131k hesaplamalar\u0131nda<\/strong> kullan\u0131l\u0131r. Yani akma noktas\u0131 kristal kafesin kaymaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131<\/strong> gerilmedir. \u00c7elik gibi metallerde, kristal kafesler birbirine dislokasyonlar<\/strong> ad\u0131 verilen kusurlar ile ba\u011flan\u0131r. Bu dislokasyonlar, malzemenin gerilmesine izin verir. Gerilme artt\u0131k\u00e7a<\/strong>, dislokasyonlar hareket etmeye ba\u015flar ve kristal kafes boyunca kayar. Bir noktada, dislokasyon hareketinin artmas\u0131, kristal kafesin kal\u0131c\u0131 olarak deforme olmas\u0131na<\/strong> neden olur. Bu noktaya akma noktas\u0131<\/strong> denir. Akma noktas\u0131ndan sonra, malzeme plastik deformasyona<\/strong> girer. Bu, malzemenin kal\u0131c\u0131 olarak \u015fekil de\u011fi\u015fti\u011fi<\/strong> anlam\u0131na gelir. Malzeme \u00fczerindeki gerilme azalt\u0131lsa bile, malzeme eski haline geri d\u00f6nmez.<\/p>\n \u00c7ekme dayan\u0131m\u0131<\/strong>, bir malzemenin kopmadan \u00f6nce dayanabilece\u011fi maksimum gerilmedir.<\/strong> Bu de\u011fer, \u00e7ekme testi<\/strong> ad\u0131 verilen bir laboratuvar testinde belirlenir. Bu testte, standart bir numune \u00fczerine artan bir kuvvet uygulan\u0131r ve numune kopana kadar bu kuvvet \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Kopma noktas\u0131ndaki gerilme, malzemenin \u00e7ekme dayan\u0131m\u0131 olarak kabul edilir. Akma noktas\u0131nda anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi \u00e7ekme dayan\u0131m\u0131n\u0131nda da \u00f6l\u00e7\u00fct malzemenin kristal kafesinin kopma direncinin bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Gerilme artt\u0131k\u00e7a<\/strong>, dislokasyonlar hareket etmeye ba\u015flar ve kristal kafes boyunca kayar. Bir noktada, dislokasyon hareketinin artmas\u0131, kristal kafesin kal\u0131c\u0131 olarak deforme olmas\u0131na ve kopmas\u0131na<\/strong> neden olur. Bu noktaya kopma noktas\u0131<\/strong> denir.<\/p>\n Uzama;<\/strong> \u00e7elik numunesinin gerildikten sonra ne kadar uzad\u0131\u011f\u0131n\u0131n<\/strong> bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Uzama y\u00fczdesi olarak ifade edilir ve numunenin orijinal uzunlu\u011funa g\u00f6re hesaplan\u0131r. Uzama, malzemenin esnekli\u011fini ve s\u00fcnekli\u011fini<\/strong> g\u00f6sterir. Test s\u0131ras\u0131nda numunenin toplam uzamas\u0131na, metalin s\u00fcneklik de\u011feri denir. Daha genel olarak, malzeme ne kadar s\u00fcnekse, deformasyon da o kadar fazla ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n Elastisite mod\u00fcl\u00fc, bir malzemenin elastik deformasyona u\u011frama direncini \u00f6l\u00e7en bir parametredir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bir malzemeye ne kadar kuvvet uygulan\u0131rsa birim kadar uzama meydana geldi\u011fini g\u00f6sterir. Bir malzemenin elastisite mod\u00fcl\u00fc ne kadar y\u00fcksekse \u015fekil de\u011fi\u015fimine o kadar diren\u00e7lidir.<\/p>\n Malzemelerin \u015fekillendirme kabiliyeti<\/strong>, mekanik \u00f6zellikleri ile yak\u0131ndan ili\u015fkilidir<\/strong>. Bir malzemenin \u015fekillendirilebilme kolayl\u0131\u011f\u0131, sertli\u011fi, mukavemeti, uzama y\u00fczdesi ve esnekli\u011fi<\/strong> gibi mekanik \u00f6zelliklerine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u00c7ekme testi, bir malzemenin mekanik \u00f6zelliklerini de\u011ferlendirmek i\u00e7in kullan\u0131lan temel bir test y\u00f6ntemidir. Bu testte, standart bir numune \u00fczerine artan bir kuvvet uygulan\u0131r ve numune kopana kadar bu kuvvet \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Test sonucu olarak Mpa cinsinden akma ve \u00e7ekme dayan\u0131m\u0131na ilave olarak % cinsinden uzama miktar\u0131 tespit edilir.<\/p>\n \u00c7ekme testi farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle yap\u0131labilir. En yayg\u0131n kullan\u0131lan y\u00f6ntemler \u015funlard\u0131r<\/p>\n Tipik bir \u00e7ekme test cihaz\u0131, bir\u00a0y\u00fck h\u00fccresi, bir travers, bir\u00a0ekstansometre (gerinim d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc),\u00a0numune \u00e7eneleri,\u00a0elektronikler ve bir tahrik sisteminden olu\u015fur. Cihaz ve g\u00fcvenlik ayarlar\u0131n\u0131 tan\u0131mlamak ve ASTM ve ISO gibi test standartlar\u0131n\u0131n test parametrelerini saklamak i\u00e7in kullan\u0131lan\u00a0test yaz\u0131l\u0131m\u0131 taraf\u0131ndan kontrol edilir. Test boyunca cihaza uygulanan kuvvet ve numunenin uzamas\u0131 kaydedilir. Bir malzemeyi kal\u0131c\u0131 deformasyona veya bozulmaya kadar germek veya uzatmak i\u00e7in gereken kuvveti \u00f6l\u00e7mek, tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n ve \u00fcreticilerin, malzemelerin ama\u00e7lanan ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l performans g\u00f6stereceklerini tahmin etmelerine yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n Ferineks \u00c7elik \u00dcr\u00fcnleri kendi b\u00fcnyesinde bulunan Zwick marka mekanik test cihaz\u0131 ile stoklar\u0131na giren her bir bobin i\u00e7in farkl\u0131 noktalar\u0131ndan numuneler alarak test yapmaktad\u0131r.<\/p>\n\n
\u00c7ekme Testi Nedir?<\/strong><\/h1>\n
1.) Hidrolik \u00c7ekme Makineleri:<\/strong><\/h3>\n
\n
2.) Elektro-mekanik \u00c7ekme Makineleri:<\/strong><\/h3>\n
\n
3.) <\/strong>Servohidrolik \u00c7ekme Makineleri:<\/strong><\/h3>\n
\n
4.) Universal Test Makineleri:<\/strong><\/h3>\n
\n